PSYCHOLOGICZNE CO-NIE-CO
A w nim:
o Skąd ta przemoc?
o 10 zasad rodzicielskiego wychowania
o Jak zbliżyć się do ideału rodzica
SKĄD TA PRZEMOC?
…Oto jest pytanie…
W każdym z nas kryje się agresor. Problemy zaczynają się wtedy, gdy pozwalamy mu na działanie. Czyli pozwalamy sobie na działania (słowne, bądź fizyczne), których celem jest wyrządzanie krzywdy (fizycznej lub psychicznej- rzeczywistej, bądź symbolicznej) jakiejś osobie, lub czemuś co ją zastępuje.
Coraz więcej wokół nas przemocy, która zawsze upokarza i powoduje cierpienie, rodząc nienawiść i chęć zemsty.
Nie można zapominać, że osobowość i zachowanie człowieka zależne jest od dziedziczności, aktywności własnej i środowiska. Nie można rozpatrywać zachowań dziecka, nie znając uwarunkowań rodzinnych, ponieważ to rodzice mają wpływ na jego charakter i zachowania. Wyniesione z domu wzory /dobre i złe/ są bardzo trwałe.
Wychowawcza rola rodziców względem dzieci uwarunkowana jest wykształceniem, kulturą osobistą, warunkami materialnymi, stosunkami interpersonalnymi, oraz metodami wychowawczymi.
Agresja wśród dzieci i młodzieży jest znana od zawsze. Każdy z nas może przytoczyć wiele przykładów złego traktowania przez rówieśników. Dzieci dotknięte przemocą są często nieśmiałe, zamknięte w sobie, mało kontaktowe, czasem zaniedbane. Odrzucane przez rówieśników są również dzieci rozpieszczane przez rodziców, często zarozumiałe i lekceważące innych. Wyszydzane są dzieci z wadami rozwojowymi /niepełnosprawne, zbyt grube, lub chude itp…/
W szkole, w której wiele jest sytuacji stresujących i trudnych dla młodych ludzi, nasila się ich napięcie emocjonalne, które znajduje często ujście w zachowaniu agresywnym /pseudo zabawy, przezwiska, bójki, wymuszenia…/
Istotnym czynnikiem wyzwalającym agresję jest negatywny wpływ grupy, do której norm i zwyczajów dostosowuje się dziecko, szukające akceptacji i uznania.
Dziecko szukające oparcia, którego często brak w kontaktach rodzinnych, jest gotowe przyłączyć się do jakiejkolwiek grupy, za każdą cenę!
„Każde ludzkie zachowanie jest ukierunkowane motywami i potrzebami. Mogą być one pozytywne i negatywne. Brak odpowiednich warunków do ich zaspokojenia powoduje, iż narażeni jesteśmy na zachowanie niezgodne z ogólnie przyjętymi normami. To postępowanie prowadzi do przykrych konsekwencji, jak: konflikt z otoczeniem, odrzucenie, kary.”
Nie wolno lekceważyć pierwszych symptomów agresji i przemocy. Należy odkryć jej przyczyny i podjąć odpowiednie działania, przy wsparciu kompetentnych osób i instytucji.
10 zasad rodzicielskiego wychowania
1. OBFITA MIŁOŚĆ
2. KONSTRUKTYWNA DYSCYPLINA
3. WSPÓLNE SPĘDZANIE CZASU
4. ZASPOKOJENIE OSOBISTYCH POTRZEB WSZYSTKICH
CZŁONKÓW RODZINY
5. ROZWIJANIE WZAJEMNEGO SZACUNKU W RODZINIE
6. UCZENIE ODRÓŻNIANIA DOBRA I ZŁA
7. PRAWDZIWE SŁUCHANIE
8. SŁUŻENIE RADĄ
9. ROZWIJANIE NIEZALEŻNOŚCI I ODPOWIEDZIALNOŚCI
10. POCZUCIE REALIZMU ŻYCIOWEGO
JAK ZBLIŻYĆ SIĘ DO IDEAŁU RODZICA
o Staraj się słuchać naprawdę
To nie może być monolog rodzica. Należy pozwolić dziecku opowiedzieć o ważnych dla niego sprawach. Nie przerywać, starać się zrozumieć i wspierać.
Zadawaj pytania otwarte, które umożliwią dziecku dłuższe wypowiedzi /np. co myślisz o…?/.
o Pomóż dziecku dobrze czuć się ze sobą
Dzieci nie są pewne swojej wartości. Ważne jest okazywanie im podziwu i akceptacji. Należy starać się podejmować wspólne decyzje, uwzględniając ich zdania i pomysły. Podnoszenie samoakceptacji, pozwoli dziecku przeciwstawić się niewłaściwym presjom środowiska i pomoże dokonywać właściwych wyborów.
o Pomóż dziecku zbudować jasny system wartości
Jasno określaj co jest dobre a co złe. To sprawi, że dziecko nabędzie odwagi i siły w podejmowaniu słusznych decyzji.
o Bądź dobrym przykładem
Trudno oszukać dziecko, ponieważ jest wnikliwym obserwatorem. Nie wystarczy mówić co i jak należy robić. Należy postępować wg zasad, które głosimy /np. jeżeli chcemy by nasze dzieci nie używały przekleństw, nie używajmy ich…/, wtedy dziecko ma większe szanse, by kształtować własne postępowanie na wzorcach wyniesionych z domu.
o Pomóż dziecku radzić sobie w sytuacji nacisku ze strony kolegów
Rozmawiaj z nim na temat presji i manipulacji. Rozpatrujcie różne sytuacje i ćwiczcie umiejętność odmawiania naciskom na różne sposoby. Przecież dzieci próbują różnych sposobów by odmówić wykonania poleceń wydawanych przez rodziców…wykorzystaj to doświadczenie pozytywnie.
o Zachęcaj i wspieraj dziecko w robienia tego co zdrowe i twórcze
Odkrycie zainteresowań i umożliwienie ich rozwoju, da dziecku siłę. To sposób na wykorzystanie wolnego czasu, co odgrywa ogromną rolę w profilaktyce /np. w profilaktyce uzależnień/
o Rozmawiaj z rodzicami przyjaciół dziecka
Poznanie znajomych dziecka nie zawsze jest wystarczające. Ważnym jest poznanie poglądów wychowawczych ich rodziców.
Nie zawsze wszystko się udaje, wszyscy popełniamy błędy i zaniedbania.
Umiejmy je sobie jako rodzice wybaczyć. Nikt jednak nie zwolni nas z obowiązku starania się o nasze dzieci. Ćwiczenie czyni mistrza. Ćwiczmy się więc w tej niełatwej roli bycia rodzicem i nie poddawajmy się chwilom zwątpienia. Szukajmy pomocy i pamiętajmy, że nadzieja umiera ostatnia. Sama nadzieja jednak nie wystarczy J
Opracowanie: psycholog szkolny
mgr Maria Kotarba
/na podst.:”Porozmawiajmy o agresji” S. Szostak, A. Tabaka/